تربت جام سرزمینی به پهنای تاریخ

کوچه باغها

کوچه باغ ها به بخشی از تربت جام گفته می شود. مرکز جمع شدن باغات سبزی و میوه این شهر است و الان تعدادی از این باغ ها هنوز پابرجا است. این محله در شمال این شهر قرار دارد و منبع آب آن هم از قناتی معروف به کاریزک است. الان این قنات خشک شده و یک حلقه چاه های عمیق برای آبیاری این باغ ها فعال است.

 در زمان شهرداری آقای جامی یک بلوار بزرگ در مرکز این باغ ها به وجود آمد. همه باغ‌های منطقه را به دو قسمت تقسیم کرد. الان این بلوار به کمربندی معروف می‌باشد و و شرق تربت جام را به غرب آن متصل می کند. صاحب بیشتر این باغ ها از خواجه های تربت جام است و لازم به یادآوری است. شهرداری که این بلوار کمربندی را به وجود آورد نیز از همین طایفه است و باغ خود او هم در همین جا تخریب شد.

کوچه معداباد

البته کوچه معداباد قومیت خاصی را در خود جای نداده. اما قسمت بیشتر آن مردم هزاره است که مذهب آنها سنی است و بقیه طوایف این محله به سرتاسر خیابان حافظ زندگی می‌کنند. این اصطلاح حافظ نیز بین جوانان مروج شده است.

محله کاسبها

ساکنین این قسمت از شهر که از طایفه فیوج است.به مشاغلی مانند ابزارآلات آهنی و چوبی و صنایع سبک مشغول هستند. همینطور اکثر مشاغل نوازندگی و آرایشگری تربت جام به دست این اشخاص انجام می شود. به این کوچه جتها هم گفته می‌شود و الان به کوی حسینی معروف گردیده. در شرق میانه این شهر در آغاز خیابان حافظ به طرف شمال و در غرب مزار شیخ الاسلام قرار گرفته است.

محله نداییها

ندایی ها از اقوام ساکن در این شهر بودند که در نزدیکی هرات. در این قسمت از شهر تربت جام در کنار هم جمع شدند. یک گروه که در وسط خیابان شاد یک مسجد هم به نام مسجد حضرت ابوبکر و مشهور. به مسجد ندایی ها توسط حاج نعمان جامی ساخته شده است. ولی چون در محله ندایی ها بوده به اسم ندایی ها مشهور شده است. محل تجمع ندایی ها در پشت کمیته امداد بوده عموم ندایی ها مشغول دامداری هستند.

خیرآباد

این محله به دست حبیب الله خان کلالی رایگان در اختیار مردم فقیر قرار گرفت و الان بیشتر ساکنین آن مردم باخرز می باشد.

کوچه پیر

در گذشته در این محل قبرستان یکی از پیران بوده که الان این قبر در داخل اتاقی حصار شده است. اکثر ساکنین این محله از طایفه فیوج بوده که در تربت جام به کوچه پیر مشهور است. شغل بیشتر آنها صنایع کوچک چوب و آهنگری و آرایشگری است.

کوچه خاله

کوچه خاله به آن کوچه نظامی هم می‌گویند که از غرب به جاده سنتو و در خیابان تایباد می باشد. و چه تصمیمی آن هم به کوچه خاله به دلیل سکونت یک پیرزن مشهور به نام خاله شیری است. که وی در این محله یخچال طبیعی داشته که در زمستان آب را بعد از منجمد شدن با لایه‌های کاه می پوشاند. و همینطور به وسیله لایه های کاه طبقه به طبقه عایق خوبی قرار می‌داد و مانع از تغییر دمای یخ می شد.  از چسبندگی خیلی زیاد آنها جلوگیری می نمود در تابستان برای استفاده مردم آنها را به بازار وارد می‌کرد.

منبع : مجله فرهنگی و خبری تربت جام